 |
| |
|
|
|
 |
köpek balığı |
|
YAZIYI EKLEYEN: osman KÖPEK BALIĞI Köpek balıkları iskelet yapıları kemik yerine kıkırdak tan oluşmuş balıklardır. Yeryüzünün hemen hemen tüm denizlerde bulunan yaklaşık üçyüz türü vardır. Bazı türleri denizlerden akarsulara girmeleriyle dikkat çeker. Ayrıca bir köpekbalığı türünün orta Amerika, da nikaraua gölü, nün tatlı sularında yaşadığı bilinmektedir. Köpekbalıklarının öne doğru uzamış sivri bir burnun altında keskin dişlerle donanmış hilal biçiminde bir ağzı vardır. Öndeki dişler aşındıkça ya da koptuğunda diş sıraları öne doğru ilerler ve arkada yeni bir diş sırası gelişir. Gövdelerinin sert ve pürtüklü diş yapısında pullar örter. Gövdelerinin yanlarında beş-yedi çift solungaç yarığı vardır. Köpekbalıkları birçok bakımda üçyüz milyon yıldan daha önce yaşamış atalarına benzer. Plankton canlılardan balıklara, foklara ve balinalara kadar yenebilecek her şey köpekbalıklarının besinleri arasındadır. Yakalanan köpekbalıklarının midelerinde kaplumbağalar, yunuslar, deniz kuşları, balıklar, yengeçler, kalamarlar, yumuşaklaçar ve öbür köpekbalıkları bulunmuştur. Bazıları ölmüş deniz hayvanları ya da deniz taşıtlarının bıraktıkları artıklarla beslenen leş ve çöp yiyicilerdir. Köpekbalıklarında yumurtalar dişinin içinde döllenir. Erkeklerin karın yüzgeçlerinden gelişmiş olan çiftleşme organları dişiyle aktarılmasına yarayacak biçimde olukludur. Türlerin çoğunda yumurtalar dişinin içinde açılır ve yavrular canlı doğar. Öbürleri yumurta sarısı bakımından zengin iri yumurtalarını bir kılıfla sarılı suya bırakır. Yaşayan en iri balık türü olan balina köpekbalığı on sekiz metre uzunluğa ve tonlarca ağırlığa ulaşmasına karşın oldukça zararsızdır. Yalnız karides ve benzeri küçük hayvanlarla beslenir. Bu hayvanları solungaçlarından geçen sudan ince uzun, çok sayıda solungaç tembel hayvanlardır. Uzunluğu bir türe yaklaşan büyük camgöz de benzer biçimde beslenir. Köpekbalıklarının birçoğu bu dev türlerin tersine son derece saldırgandır. Afrika, nın okyanus kıyıları Amerika ve Avustralya kıyıları gibi köpekbalıklarının tehlike oluşturduğu yerlerdeki plajlarda yüzcüleri korumak için gözetleme kuleleri, çanlar, sirenler, öbür uyarı sistemleri ve ağlar kullanılmaktadır. "insan yiyen" ve "beyaz ölüm" gibi adlarda takılan beyaz köpekbalığı bütün köpekbalıkları arasında belki de en saldırgan ve insan için en tehlikeli olan türdür. Uzunluğu onbir metreye ulaaşn bu dev balığın üstte genellikle boz mavisi ya da kahverengimsi olan rengi karnına doğru kirli beyaza döner. Daha açık renkteki örneklerine de rastlanmıştır. Kaplan köpekbalığı, pamukbalığı ve çekiç balığı saldırganlığıyla tanınan köpekbalıkları arasındadır. Çekiç balıkları aşılmadık biçimde yanlara doğru genişlemiş başlarıyla dikkat çeker. Burun delikleri ve gözler bu yan çıkıntıların uçlarındadır. Bu son derece garip görünüşlü kafa biçiminin yüzerken büyük bir manevra yeteneği sağladığı anlaşılmaktadır. Sabanbalığının kuyruğu gövdesi kadar uzundur. Saban biçiminde kuyruğu saldırmadan önce balık sürülerini istediği gibi yönlendirmesine yarar. Mahzumlu camgözler her iki sırt yüzgecinin önünde kalın ve sivri uçlu bir diken (mahzum)taşıyan köpekbalıklarıdır. Bunlardan bayağı mahzumlu camgöz, benekli camgöz ya da katranbalığı adlarıyla tanınan tür kuzey yarı küre denizlerinde son derece geniş bir yayılım gösterir. Zehir keseleriyle bağlantılı olan sırtındaki mahzumlar insan derisinde ağrılı yaralara yol açar.
|
| |
|
|
Print this page